మోదీ – ఉజ్బెకిస్తాన్ పర్యటన & 26వ SCO శిఖరాగ్ర సదస్సు 2026
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 29–30 ఆగస్టు 2026న ఉజ్బెకిస్తాన్లోని తాష్కెంట్లో రాష్ట్ర పర్యటన చేస్తున్నారు. ఉజ్బెకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు షవ్కత్ మిర్జియోయేవ్ ఆహ్వానం మేరకు ఈ పర్యటన జరుగుతోంది. ఇది మోదీ ఉజ్బెకిస్తాన్కు చేస్తున్న నాలుగో పర్యటన. భారత్–ఉజ్బెకిస్తాన్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడం ఈ పర్యటన ప్రధాన లక్ష్యం.
🔹 భారత్–ఉజ్బెకిస్తాన్ చర్చల్లో ప్రధాన అంశాలు
పర్యటన సందర్భంగా మోదీ, అధ్యక్షుడు షవ్కత్ మిర్జియోయేవ్తో ప్రతినిధి స్థాయి చర్చలు నిర్వహించనున్నారు. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, రక్షణ, డిజిటల్ కనెక్టివిటీ, ఇంధనం, విద్య, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని మరింత విస్తరించడంపై చర్చలు జరుగుతున్నాయి. అలాగే ‘వికసిత్ భారత్ 2047’ మరియు ‘ఉజ్బెకిస్తాన్-2030’ అభివృద్ధి లక్ష్యాలపై ఇరుదేశాల దృష్టికోణాలను పంచుకోనున్నారు.
🔹 తాష్కెంట్లో మోదీ సందర్శించనున్న ముఖ్య ప్రదేశాలు
పర్యటనలో భాగంగా ప్రధానమంత్రి తాష్కెంట్లోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి స్మారక స్థలాన్ని సందర్శించనున్నారు. అలాగే తాష్కెంట్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఓరియంటల్ స్టడీస్లోని మహాత్మా గాంధీ సెంటర్ను కూడా సందర్శించనున్నారు. ఇవి భారత్–ఉజ్బెకిస్తాన్ మధ్య ఉన్న చారిత్రక, సాంస్కృతిక మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాలకు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.
🔹 ఉజ్బెకిస్తాన్ తర్వాత కిర్గిజిస్తాన్
ఉజ్బెకిస్తాన్ పర్యటన అనంతరం ప్రధానమంత్రి కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్ రాజధాని బిష్కెక్కు వెళ్లనున్నారు. అక్కడ 31 ఆగస్టు–1 సెప్టెంబర్ 2026 తేదీల్లో జరగనున్న 26వ షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) శిఖరాగ్ర సదస్సులో పాల్గొంటారు.
🔹 26వ SCO శిఖరాగ్ర సదస్సు 2026
26వ SCO Council of Heads of State Summitను 1 సెప్టెంబర్ 2026న బిష్కెక్, కిర్గిజిస్తాన్లో నిర్వహించనున్నారు. ప్రధానమంత్రి మోదీ 31 ఆగస్టు–1 సెప్టెంబర్ వరకు కిర్గిజిస్తాన్లో ఉండి సదస్సులో పాల్గొంటారు. 2026లో SCO అధ్యక్ష బాధ్యతలు కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్ వద్ద ఉన్నాయి.
🔹 2026 SCO సదస్సు ఎందుకు ప్రత్యేకం?
2026లో జరిగే సదస్సు SCO స్థాపనకు 25 సంవత్సరాలు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. 2001లో SCO ఏర్పడగా, 2026 నాటికి ఈ సంస్థ 25వ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంటోంది. ఈ సందర్భంగా భద్రత, ప్రాంతీయ సహకారం, కనెక్టివిటీ మరియు ఆర్థిక సహకారంపై సభ్యదేశాలు చర్చించనున్నాయి.
🔹 SCO అంటే ఏమిటి?
SCO – Shanghai Cooperation Organisation (షాంఘై సహకార సంస్థ) అనేది యూరేషియా ప్రాంతంలోని దేశాల మధ్య భద్రత, రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక మరియు ఇతర రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంపొందించేందుకు ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ సంస్థ. దీని ప్రధాన దృష్టి ప్రాంతీయ శాంతి, భద్రత, స్థిరత్వం మరియు పరస్పర సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడంపై ఉంటుంది.
🔹 SCO ఎలా ఏర్పడింది?
SCOకు పూర్వ రూపం ‘Shanghai Five’. 1996లో చైనా, రష్యా, కజకిస్తాన్, కిర్గిజిస్తాన్, తజికిస్తాన్ దేశాలు సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సైనిక విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం, ఆయుధ బలగాల తగ్గింపు వంటి అంశాలపై సహకారం కోసం ఈ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశాయి.
2001లో ఉజ్బెకిస్తాన్ ఈ వ్యవస్థలో చేరడంతో, అదే సంవత్సరం 15 జూన్ 2001న చైనాలోని షాంఘైలో SCOను అధికారికంగా స్థాపించారు. అందుకే ఈ సంస్థకు ‘Shanghai’ అనే పేరు వచ్చింది.
🔹 SCO ఏర్పాటు ప్రధాన ఉద్దేశ్యం
ప్రారంభంలో SCO ప్రధానంగా ఉగ్రవాదం, వేర్పాటువాదం మరియు తీవ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడం, ప్రాంతీయ భద్రతను బలోపేతం చేయడం, సభ్యదేశాల మధ్య పరస్పర విశ్వాసం మరియు స్నేహాన్ని పెంపొందించడం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టింది. తరువాత దీని సహకార పరిధి వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, రవాణా, ఇంధనం, వ్యవసాయం, విద్య, సాంకేతికత, సాంస్కృతిక రంగాలు వంటి విభిన్న రంగాలకు విస్తరించింది.
🔹 ప్రస్తుతం SCOలో ఎన్ని సభ్యదేశాలు ఉన్నాయి?
ప్రస్తుతం SCOలో 10 పూర్తి సభ్యదేశాలు ఉన్నాయి. అవి:
చైనా, రష్యా, కజకిస్తాన్, కిర్గిజిస్తాన్, తజికిస్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్, భారత్, పాకిస్తాన్, ఇరాన్, బెలారస్.
🔹 SCOలో భారత్ సభ్యత్వం
భారత్ మొదట 2005లో SCOలో Observer State హోదాను పొందింది. 2015లో భారత్ను పూర్తి సభ్యదేశంగా చేర్చేందుకు నిర్ణయం తీసుకోగా, జూన్ 2017లో కజకిస్తాన్లోని అస్తానా సదస్సులో భారత్ పూర్తి సభ్యదేశంగా అధికారికంగా చేరింది. పాకిస్తాన్ కూడా అదే సమయంలో పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది.
🔹 SCOలో చివరి 10 దేశంగా బెలారస్ చేరిక
ఇరాన్ 2023లో SCOలో పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది. అనంతరం బెలారస్ 2024లో సభ్యదేశంగా చేరడంతో SCO పూర్తి సభ్యదేశాల సంఖ్య 10కు చేరింది.
🔹 SCOలో Observer మరియు Dialogue Partner దేశాలు
పూర్తి సభ్యదేశాలతో పాటు SCOలో Observer States మరియు Dialogue Partners కూడా ఉన్నాయి. అధికారిక SCO వివరాల ప్రకారం ఆఫ్ఘనిస్తాన్, మంగోలియా Observer Statesగా ఉన్నాయి. అలాగే అనేక దేశాలు Dialogue Partner హోదాలో SCOతో సహకరిస్తున్నాయి.
🔹 2025 SCO సదస్సు – గత సదస్సు
2026 సదస్సుకు ముందు జరిగిన 25వ SCO Council of Heads of State Summitను 1 సెప్టెంబర్ 2025న చైనాలోని టియాంజిన్లో నిర్వహించారు. ఈ సదస్సుకు చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ అధ్యక్షత వహించారు. భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో పాటు అన్ని 10 సభ్యదేశాల ప్రతినిధులు ఇందులో పాల్గొన్నారు.
🔹 2026లో భారతదేశ ప్రాధాన్యతలు
26వ SCO సదస్సులో ప్రధానమంత్రి మోదీ ‘Security, Connectivity and Opportunity’ అనే మూడు ప్రధాన అంశాల ఆధారంగా భారత దృష్టికోణాన్ని ప్రస్తావించనున్నారు. ఉగ్రవాదం, వేర్పాటువాదం, తీవ్రవాదం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు సభ్యదేశాల మధ్య సహకారం పెంచడం కూడా భారత్కు ముఖ్యమైన అంశంగా ఉంది.
🔹 SCO సదస్సుతో పాటు వరల్డ్ నోమాడ్ గేమ్స్
కిర్గిజిస్తాన్ పర్యటనలో భాగంగా ప్రధానమంత్రి మోదీ 6వ World Nomad Games ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమానికి కూడా హాజరుకానున్నారు. ఈ క్రీడా-సాంస్కృతిక కార్యక్రమం మధ్య ఆసియా ప్రాంతంలోని సంప్రదాయాలు, జీవన విధానం మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తుంది.
🔹 భారత్కు ఈ పర్యటన ప్రాధాన్యత
ఉజ్బెకిస్తాన్ మరియు కిర్గిజిస్తాన్ పర్యటన ద్వారా భారత్ మధ్య ఆసియా దేశాలతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ముఖ్యంగా వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ఇంధన భద్రత, రక్షణ, డిజిటల్ కనెక్టివిటీ, రవాణా అనుసంధానం మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాలు భారతదేశానికి ముఖ్యమైన అంశాలుగా ఉన్నాయి. SCO వేదిక ద్వారా మధ్య ఆసియా మరియు విస్తృత యూరేషియా ప్రాంతంలో భారతదేశ సహకారాన్ని మరింత పెంచుకునే అవకాశం లభిస్తుంది.
📌 పరీక్షల కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు
ప్రధానమంత్రి ఉజ్బెకిస్తాన్ పర్యటన – 29–30 ఆగస్టు 2026
ఉజ్బెకిస్తాన్ రాజధాని – తాష్కెంట్
ఉజ్బెకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు – షవ్కత్ మిర్జియోయేవ్
కిర్గిజిస్తాన్ రాజధాని – బిష్కెక్
26వ SCO Summit – 1 సెప్టెంబర్ 2026
SCO సదస్సు వేదిక – బిష్కెక్, కిర్గిజిస్తాన్
SCO స్థాపన – 15 జూన్ 2001
స్థాపన స్థలం – షాంఘై, చైనా
ప్రారంభ సభ్యదేశాలు – 6
ప్రస్తుత పూర్తి సభ్యదేశాలు – 10
భారత్ SCO పూర్తి సభ్యత్వం – 2017
ఇరాన్ సభ్యత్వం – 2023
బెలారస్ సభ్యత్వం – 2024
2025 SCO Summit – టియాంజిన్, చైనా
2026 SCO Summit – బిష్కెక్, కిర్గిజిస్తాన్
2026 భారత ప్రాధాన్యతలు – Security, Connectivity, Opportunity
SCO 2026 – 25వ వార్షికోత్సవ సంవత్సరం.
Note: 2026 SCO శిఖరాగ్ర సదస్సు 31 August – 1 September వరకు సంబంధిత కార్యక్రమాలతో జరుగుతుంది; Council of Heads of State యొక్క ప్రధాన సమావేశం 1 సెప్టెంబర్ 2026న బిష్కెక్లో జరగనుంది.